Woordenlijst
ANTIOXIDANTEN
Natuurlijke of synthetische stoffen die het oxidatieproces (het proces van de reactie met instabiele zuurstof, waardoor schade aan cellen en weefsels kan ontstaan) tegenhouden of vertragen. Antioxidanten helpen het lichaam te beschermen tegen schadelijke stoffen, de zogenaamde vrije radicalen (een instabiele, reactiegevoelige vorm van zuurstof die celmembranen en het menselijk lichaam kan aantasten).
Het is in natuurlijke vorm aanwezig in bepaalde voedingswaren, zoals groenten, thee, rode wijn en Extra Vergine olijfolie.
Extra Vergine olijfolie is het enige vet dat van nature rijk is aan polyfenol (een soort antioxidant).
CENTRIFUGEREN
Een proces dat bij de productie van olijfolie wordt toegepast om olijfvloeistof (inclusief water) van olie te scheiden.
Aangezien olie lichter is dan water, kunnen de twee stoffen van elkaar worden gescheiden door gebruikmaking van de zwaartekracht. Dit natuurlijke proces kan worden versneld door het mengsel in een vat rond te draaien.
CHOLESTEROL
Een in vet oplosbare wasachtige stof (sterol), geclassificeerd als vet dat het hoofdbestanddeel van elke cel vormt.
Cholesterol wordt door het lichaam aangemaakt en is te vinden in alle dierlijke voedingsmiddelen, maar komt in het algemeen niet voor in planten of groenten.
Er zijn twee soorten cholesterol:
- HDL (goede cholesterol)
- LDL (slechte cholesterol)
Een hoog cholesterolgehalte is schadelijk voor het menselijk lichaam.
Olijfolie is van nature cholesterolvrij.
CHOLESTEROLVRIJ
Een voedingsmiddel dat minder dan 2 mg cholesterol per portie van 50 gram bevat. Olijfolie is cholesterolvrij.
ENKELVOUDIG VERZADIGD
(Zie "VETZUREN")
GLUTEN
Olijfolie is glutenvrij.
HOUDBAARHEID
Olijfolie gaat van nature bijzonder lang mee (ongeveer 15 maanden als de olie goed wordt bewaard) en de natuurlijke eigenschappen van de olie blijven behouden dankzij de aanwezigheid van natuurlijke antioxidanten in het product.
KLAREN
Een proces voor het afvoeren van een vloeistof zonder het bezinksel of het lagere vloeistofniveau te verstoren.
KOOSJER
Bereid volgens de Joodse voedingswetten. De aanduiding 'koosjer' voor voedsel geeft aan dat een gecertificeerde functionaris van het Joodse geloof de productiefaciliteit heeft geïnspecteerd en heeft vastgesteld dat de bron, verwerking en behandeling van het voedsel beantwoorden aan de criteria van de Joodse voedingswetten.
(U): Geeft aan dat de certificerende organisatie de Union of Orthodox Jewish Congregations of America (333 7th Ave., NY, NY 10001) is.
PARVE (P; ALSO PAREVE): Geeft aan dat een voedingsmiddel zonder melk, vlees of daarvan afgeleide producten is gemaakt. Alle olijfolie van Bertolli is koosjer (U) en pareve.
KOUDE PERSING
Een proces voor het winnen van olijfolie waarbij uitsluitend druk wordt uitgeoefend om de olie uit olijven te winnen, zonder oplosmiddelen of verhitting toe te passen. Bertolli Extra Vergine olijfolie is olijfolie van de eerste koude persing.
KWALITEITSVERLIES
Chemisch gezien zijn oliën en vetten stabiele, neutrale stoffen. Er kunnen zich tijdens de opslag twee vormen van kwaliteitsverlies voordoen, wat kan leiden tot verandering in kleur en smaak van vetten en oliën:
Oxidatie door blootstelling aan lucht, mogelijk versneld door hoge temperatuur en sterk licht.
Hydrolyse, waardoor neutraal vet zich kan splitsen, leidend tot vrije vetzuren. Dit proces wordt versneld bij de aanwezigheid van water, hoge temperaturen en microbiologische middelen zoals schimmels en gist.
LAGE-DICHTHEID- LIPOPROTEÏNEN
(Zie "CHOLESTEROL")
LIPIDEN
Een term die wordt gebruikt voor cellulaire wassoorten, vetten en vetachtige stoffen die worden gekenmerkt door één of meer vetzuren.
In het menselijk lichaam komen vetten (of lipiden) in verbindingen met andere stoffen voor:
- Glycolipiden (koolhydraten)
- Lipoproteïnen (eiwitten)
- Fosfolipiden (fosfaten)
- Cholesterol
LIPOPROTEÏNEN
Moleculen van vet met een eiwitlaagje en cholesterol
Aangezien vetten (cholesterol en triglyceriden) niet oplosbaar zijn in water, zijn lipoproteïnen nodig om vetten door het lichaam te laten circuleren.
Vanuit medisch en voedingstechnisch oogpunt worden lipoproteïnen geclassificeerd op basis van grootte, samenstelling en dichtheid (hoog, laag of zeer laag).
MEERVOUDIG ONVERZADIGD
(Zie "VETZUREN")
OLIEZUUR
Het meest voorkomende vetzuur. Aanwezig in nagenoeg alle plantaardige en dierlijke vetten. Rijke bronnen van oliezuur zijn olijfolie en aardnootolie.
OLIJFOLIE
Wordt verkregen uit pulp van olijven (de vrucht van de olijfboom, de "olea europaea sativa"). Bestaat voor 77% uit enkelvoudige onverzadigde vetten. Is van nature cholesterolvrij. Speelt een belangrijke rol in de voedingsgewoonten van de landen rond de Middellandse Zee, waar aanzienlijke voordelen voor de gezondheid aan worden toegeschreven.
OLIJFOLIE, EXTRA LICHT
Een zuivere, milde olie met slechts een vleugje olijfgeur en –aroma.
Net als alle schenkbare oliën bevat extra lichte olijfolie 120 kilocalorieën per eetlepel. De aanduiding “licht” heeft betrekking op de smaak en de geur van de olie.
Deze olie wordt vaak gebruikt als alternatief voor andere spijsoliën.
Wordt ook gebruikt om in te bakken en voor sauteren en roerbakken.
OLIJFOLIE, EXTRA VERGINE
Olijfolie verkregen uit de eerste koude persing, die beantwoordt aan hoogstaande eisen met betrekking tot smaak en aroma en een zuurgraad van minder dan 1% heeft.
Wordt gekenmerkt door een rijke en fruitige geur en smaak.
Deze olijfoliesoort wordt gebruikt voor toepassingen waarvoor de geur en de smaak van Extra Vergine olijfolie op prijs wordt gesteld.
OLIJFOLIE, VLEKKEN VERWIJDEREN
Leg het textiel op een vlak oppervlak, bij voorkeur bovenop een handdoek.
Bedek de vlek met een dikke laag maïsstijfsel, zout of natriumbicarbonaat.
Wacht tot de droge stof de olie begint te absorberen en een korst gaat vormen.
Schraap de droge stof, die het merendeel van de olie heeft geabsorbeerd, met een tafelmes van het textiel af en gooi dit weg.
Was het textiel op de gebruikelijke wijze, op de hoogste temperatuur die voor de betreffende textielsoort wordt aanbevolen.
OLIJFOLIE, ZUIVER (DOOR BERTOLLI AANGEBODEN ALS DE "CLASSICO")
Wordt gekenmerkt door een milde geur en smaak. Wordt gebruikt voor sauteren en roerbakken, in dressings voor salades en in pastasauzen.
OLIJFPULPOLIE (WORDT NIET ALS PRODUCT AANGEBODEN DOOR BERTOLLI)
Deze olie wordt gewonnen uit olijf- en vruchtresten, waarbij oplosmiddelen worden gebruikt, waarna de olie wordt geraffineerd en met olijfolie uit de eerste persing gemengd om geur en smaak toe te voegen.
Dit is meestal de goedkoopste van olijven afgeleide oliesoort, die echter niet als "olijfolie" mag worden verkocht.
Deze oliesoort wordt slechts in beperkte hoeveelheden geproduceerd, en deze hoeveelheden nemen steeds verder af in verband met ontwikkelingen op het gebied van oliepersingstechnologie.
OPSLAG
Het bewaren van olijfolie is bijzonder eenvoudig. Als olijfolie bij kamertemperatuur op een donkere plaats wordt bewaard, dan is de natuurlijke weerstand van de olie optimaal. Als olijfolie in de koelkast wordt bewaard kan de olie geheel of gedeeltelijk stollen, hoewel dit geen invloed heeft op de kwaliteit.
OXIDATIE
Een proces in vetten en oliën waarbij onverzadigde vetzuren met zuurstof reageren, wat leidt tot ranzigheid.
RAFFINEREN
RANZIGHEID
"Afwijkende" smaak van spijsoliën en –vetten of van fabrieksvoedingsproducten, veroorzaakt door ”aantasting door oxidatie”.
ROOKPUNT
De temperatuur waarbij rook zichtbaar wordt als olie wordt verhit. Afhankelijk van het gehalte aan vrije vetzuren en andere vluchtige stoffen in de olie. Een hoog rookpunt is gewenst, vooral wanneer olie wordt gebruikt om in te frituren. Het rookpunt van olijfolie is in het algemeen hoger dan dat van andere plantaardige oliën. Zuivere olijfolie heeft in het algemeen het hoogste rookpunt.
STABILITEIT
Voor vetten en oliën verwijst deze term naar de weerstand tegen aantasting.
VERZADIGD
(Zie "VETZUREN")
VET
Een klasse van organische verbindingen, lipiden genoemd.
Niet oplosbaar in water.
De meest geconcentreerde bron van energie uit voedsel.
Levert 9 kilocalorieën per gram (ter vergelijking: koolhydraten en eiwitten leveren beide 4 kilocalorieën per gram).
VETZUREN
Het hoofdbestanddeel van triglyceriden, elementaire chemische eenheden (“bouwstenen”) van vetten.
Vetzuren kunnen als volgt worden ingedeeld:
Enkelvoudige onverzadigde vetzuren: deze worden beschouwd als de gezondste soort vetzuren, aangezien er is aangetoond dat deze vetzuren geen verhoging van het cholesterolgehalte veroorzaken en daarentegen een verlaging van het LDL-gehalte (slechte cholesterol) opleveren. Olijfolie is de oliesoort met het hoogste gehalte enkelvoudige onverzadigde vetzuren (gemiddeld 77%).
Meervoudige onverzadigde vetzuren: het menselijk lichaam heeft een bepaalde hoeveelheid meervoudige onverzadigde vetzuren nodig, maar een te grote hoeveelheid is schadelijk, aangezien dit tot oxidatie van cellen kan leiden. Olijfolie heeft een zeer gebalanceerde samenstelling met het juiste gehalte aan meervoudige onverzadigde vetzuren. Ook zorgt olijfolie voor een verlaging van het LDL-gehalte (slechte cholesterol). De meeste zaadoliën bevatten dergelijke vetten.
Verzadigde vetzuren: deze vetzuren dragen bij aan een verhoging van het gehalte van slechte cholesterol in het bloed. Deze vetten komen van nature voor in dierlijke voedingswaren, zoals vlees, gevogelte en zuivelproducten, evenals in sommige plantaardige voedingsmiddelen, zoals kokosnoot, palmolie en palmpittenolie.
VITAMINE E
Eén van de in vet oplosbare vitamines (naast vitamine A, D en K; vitamine C en B zijn oplosbaar in water). Vitamine E werkt als antioxidant in het menselijk lichaam, waardoor celmembranen worden beschermd. Een natuurlijk bestanddeel van olijfolie.
VRIJE VETZUREN
Deze ontstaan wanneer zuren in mono-, di- en triglyceriden door middel van chemische of enzymatische hydrolyse in vrije zuren worden opgebroken. Vrije vetzuren zijn meetbaar, bijvoorbeeld als oliezuur in olijfolie.
ZINTUIGLIJKE TEST
Het testen van voedingsmiddelen met behulp van de zintuigen, om de smaak, de geur, het uiterlijk en zelfs het "gevoel in de mond" te beoordelen.
ZUURTEGRAAD
De hoeveelheid vrije vetzuren in voedingswaren of andere stoffen. De zuurtegraad van olijfolie wordt gemeten op basis van de hoeveelheid vrije oliezuur.